door Redactie | jan 20, 2014 |
Eveline van Wanrooij:
Een paar weken terug stapte ik na een etentje met vriendinnen in een taxi. De taxichauffeur vertelde dat hij “een berber” was. Ik wenste hem een gelukkig en gezond 2964 toe. Dat snapte hij niet. “Amazigh Nieuwjaar”, zei ik. Nee, nooit van gehoord. Ik vroeg hem wat hij wist van de Amazigh cultuur. Hij legde uit dat hij islamitisch was en dat hij niets wist van zijn roots. De rest van de taxirit luisterde hij geïnteresseerd naar mijn verhalen over zanger Khalid Izri en zijn bezoek aan Rotterdam, volksheld Mohammed El Khatabbi en de Amazigh Nieuwjaarviering in Theater Zuidplein. Bij het uitstappen bedankte hij me voor de kennis over zijn cultuur.
Toegegeven, ik kende die verhalen ook niet, maar legde mijn oor gretig te luisteren toen partner Rachid Benhammou zijn eigen roots aan het ontdekken sloeg. Hij liet me muziek horen, toonde de traditionele klederdracht, liet me het bijzondere schrift zien en stelde me voor aan verschillende Imazighen. Mijn interesse sloeg om in trots. Ons prachtige kind Salvador heeft per slot van rekening dezelfde roots. We spraken af hem zoveel mogelijk kennis te geven over de Nederlandse en Amazighcultuur; de rest (religie, voetbalclub, hobby, banen) is zijn eigen keuze.
De geslaagde theatervoorstelling met Khalid Izri smaakte naar veel meer. Maandenlang was hij aan het organiseren, met afgelopen zaterdag als resultaat. De avond begon voor Salvador en mij met een kopje goddelijke harira, niet geheel toevallig gemaakt door Rachids zus en verkocht door twee nichten en een neef. Verschillende meiden spotten ons schattige halfbloedje en kwamen geïnteresseerd informeren. Dat hij geen Islamitische naam heeft, wordt hier sneller begrepen dan bij een gemiddeld Islamitisch feest. Het maakte meteen een relaxte indruk en áls er al geoordeeld werd over anderen, was het positief.
Vol interesse loop ik langs de kraampjes. Dat had ik nog niet eerder gezien; een kraampje met Amazigh sleutelhangers, vlaggen, tassen en prachtige sieraden, ongetwijfeld gemaakt door oude vrouwen in een kleine droog dorpje in Noord Afrika. Ook de hoeveelheid taboedoorbrekende boeken van uitgever Jurgen Maas verbaasde mij. Een andere dame, Najat van Henna Happiness, verkocht haar mooie zelfgemaakte kaarsen. Het aanbod was in mijn ogen ongekend aantrekkelijk.
Nadat de gong klonk, duurde het nog zeker een half uur voordat de voorstelling kon beginnen; een typisch Marokkaans trekje om op je dooie akkertje naar de zaal te gaan. Het gekke is dat niemand dat erg vindt, omdat iedereen wéét dat dit gebeurt als je 400 Marokkanen bij elkaar zet. Ook het heen en weer lopen in een theaterzaal is iets wat je bij een zaal vol Nederlanders niet snel tegenkomt. Gelukkig maar want met een kind van twee loop je de hele avond te rennen, show of geen show. Bij de eerste klanken van het voorprogramma waarin Salvadors oom en twee neefjes meededen, gingen de eerste mensen al naar de kant om te dansen. Luid applaus, vlaggen, joelende dames, dansende mannen, er gebeurt van alles in zo’n zaal. Zelfs de burgemeester die op de eerste rij naast Ahmed Marcouch zat, moest een enthousiast dansende man voor zijn neus dulden.
Bij het begin van Imetlaa, de bekende Amazigh band, gaat het dak eraf. Overal staan dansende groepjes mensen, iedereen meezingend of met een grote glimlach. Gek genoeg klap ik hier wel naar hartenlust mee en bij Nederlandse muziekoptredens niet, want meeklappen is voor sukkels. Driekwart van de voorstelling sta ik als enige Nederlandse naast mijn stoel mee te dansen met Salvador. De muziek van Imetlaa is zó aanstekelijk, daar kún je niet bij stil zitten. De Afrikaanse
klanken zijn duidelijk hoorbaar en doen me terugdenken aan de tijd dat ik veel reisde.
In de pauze valt me weer op hoe relaxed de sfeer was; mannen, vrouwen, kinderen, alles staat door elkaar. De vrouwen waren prachtig gekleed en niet de totaal-over-de-top-bling-bling-hysterie die bij Islamitische huwelijken gebruikelijk is. Het valt me overigens op dat hoe meer bling bling de dames dragen, hoe harder de mannen gescheiden willen zitten. Hier waren de sieraden symbolisch bescheiden en de groepen gemengd; hier voel ik me als Nederlandse thuis. De boze ogen die je als Nederlandse in de Islamitische kringen soms ten deel valt, waren hier niet welkom. Want ondanks dat de Imazighen voor alles en iedereen open staan; van kortzichtigheid en extremisme is men hier wars. Sterker nog, dan word je netjes met een snel verzonnen excuus buiten de deur gezet. Als je hoofd niet vertroebeld wordt door het onuitputtelijk oordelen van anderen mensen, houd je blijkbaar ruimte over voor hogere kunsten, muzikale talenten en levenslust. En dat siert de Imazighen, voor mij staat deze cultuur voor vrijheid, openheid maar vooral waardigheid. Alle drie meer dan aanwezig op mijn mooiste Nieuwjaarsborrel ooit. Inderdaad, borrel, want ook aan borrelende Marokkanen geen gebrek deze avond. Je hoort in gedachten de Horeca-afdeling van Theater Zuidplein al paniekerig roepen: “Jongens, de Marokkanen komen! Bestel snel tien fusten extra!”
De veel belovende stand up comedian Mo el Khamssi, krijgt de zaal collectief aan het schaterlachen. Hij mag het podium niet verlaten, voordat men uitgelachen is. En dat duurt gelukkig vrij lang. Halverwege het optreden van de populaire zangeres Milouda moet ik het voor gezien houden. De tweejarige zet het net iets te vaak op een rennen wat met een volledig uit hun dak gaand publiek lastig is. Buiten dat heb ik hem al twintig keer van het podiumtrapje moeten halen, de weg naar het podium is te aantrekkelijk. Terwijl ik thuis nog nageniet met mijn nieuwe Amazighsieraden, CD’s en boeken, gaat het feest in the Theatercafé nog even door. Ik hoor de dag erna verhalen van stiekem opgetrommelde tamboerijnen nadat de muziek is uitgezet, alles even relaxed en feestelijk. Om half drie druppelen de laatste Imazighen richting huis. Ongetwijfeld allemaal even enthousiast en met een nieuw opgepoetste identiteit. Zoals Amazigh Times al schreef, de Point of No Return is ingeslagen, de onderdrukte Amazighcultuur met al haar prachtige facetten slaat keihard terug. Hoe? Met vrijheid, openheid en waardigheid. En daar kunnen we in Nederland met plezier naar uitkijken!
Via deze weg wil ik iedereen bedanken voor het fantastische volksfeest van afgelopen zaterdag! Ik ben trots de Vrouw Van de aanstichter te zijn en nog trotser de moeder van een prachtventje te zijn met die wortels. Assegwas Amaynu, tot in 2965.
Eveline van Wanrooij is een geboren Oostvoornse, en huidige Rotterdamse, waar ze met haar bedrijf Discovery Tours rondleidingen en dagtochten geeft. Tijdens haar laatste jaar studie leert ze Rachid Benhammou kennen. de klik tussen beiden leidt na tien jaar totieen relatie en in 2011 zelfs tot een zoontje, Salvador. Naast reizen, lekker eten en Sparta is haar gezin momenteel haar grootste hobby.
door Redactie | jan 19, 2014 |
Zaterdag 18 januari 2014 kende het Theater Zuidplein in Rotterdam een gedenkwaardige herdenking van de Amazigh Nieuwjaar 2964. In het bijzijn van de burgemeester Aboutaleb vierden de Imazighen van de Lage Landen als nooit tevoren hun Nieuwjaar. Het werd een dag die alle aanwezigen lang zal heugen.
Perfect storm
Op het programma stonden twee publiekstrekkers voor de viering. De Utrechtse band Imtlaa, die zonder meer enige populariteit geniet bij de Marokkaanse Nederlanders en de Riffijnse diva Milouda. Zij wist vooral veel vrouwen, jongeren en zelfs oma’s naar het theater te trekken. Met een dergelijke programmering is het bijna garantie voor succes, maar voor een overdonderende succes als deze heb je gewoonweg veel meer factoren nodig. Honger naar eigen zijn en goede organisatie hebben geleid tot de vorming van the perfect storm.
Identiteit van zelfmiskenning
Wat voor veel Imazighen decennialang diep gekoesterde wens was, lijkt na deze dag definitief het punt van not-return te hebben gepasseerd. Heel lang was het voor de Imazighen in hun thuislanden verboden zichzelf te zijn. Lang vervlogen ideologieën waren voornamelijk de oorzaak hiervan; zo werd schaamte voor zichzelf zowaar een cultuur en zelfmiskenning is tot identiteit verworden. Een onderdrukking die lang geen stand kan houden. In het thuisland zijn de Imazighen hard op weg definitief te breken met deze brute ‘traditie’. Bij deze nieuwjaarsviering in Rotterdam werd op een collectieve en beschaafde wijze afscheid genomen van deze tijdperk en is feestelijke een nieuwe ingeluid; een tijdperk waarin de vrije mensen met opgeheven hoofd zichzelf Imazighen noemen.
Verkiezingsretoriek?
De politiek in Nederland, voor alsnog op lokaal niveau, voelde deze roep heel goed aan. Voor de burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb, zelf een Amazigh, stond in zijn openingsrede tijdens dit festival het thema identiteit centraal. Hij verwees geheel, in de minuten dat hij aan het woord was, op ‘het belang van eigen identiteit en de beleving ervan van de mensen. Het is ontzettend belangrijk om te weten wie je bent, waar je vandaan komt en waar je naar toe gaat… Als je een route wilt uitstippelen ergens naar toe, dan is het handig om te weten waar je staat.’ Vatte hij heel wijs het belang van identiteit voor een mens samen. De ‘identiteitsverwaarlozing’ zoals hij dat noemde, had volgens hem ‘minderwaardigheidscomplex tot gevolg en dat heeft weer een negatieve weerslag op de eigen ontwikkeling.’ Gek genoeg werden soortgelijke woorden ook door Ahmed Markouch gebruikt tijdens de viering van het Amazigh Nieuwjaar vorige week in Den Haag. Toeval of niet, daar maalt menig Amazigh niet om. Er heerst bij de Imazighen eerder een sfeer van vreugde en euforie door deze positieve ontwikkeling. Zal dat navolging hebben naar de landelijke politiek of is hier sprake gewone verkiezingsretoriek? Dat zal de tijd nog leren.
Trending topic
Op social media was dit evenement binnen de Marokkaanse Nederlandse gemeenschap een trending topic. Dat men zeer te spreken was over de organisatie van dit festival en het verloop van het feest, kon je zien aan de stortvloed van ‘likes’ en ‘shares’ van foto’s van het evenement en uitzinnige berichten hierover op Facebook. Achter het succes van het festival staat voornamelijk een man: Rachid Benhammou. Zijn lef, durf en vooruitziende blik op dit succes verdient alle lof en waardering.
door Redactie | jan 19, 2014 |
Islamitische alliantie Algerije erkent Amazigh taal niet in nieuwe grondwet
Algerije kent een nieuwe politieke alliantie dat islamistische van karakter is. ‘Alliantie Groen Algerije’ zoals deze is gedoopt, rept met geen woord over de officialisering van Tamazight, Amazigh-taal, in de nieuwe grondwet, die de Algerijnen willen herzien.
Programma
De drie islamistische partijen die deze alliantie vormen zijn Maatschappij voor Vrede Beweging, de Wedergeboorte Beweging en Beweging voor de Nationale Hervorming. In de programma van deze nieuwe alliantie wordt de nadruk gelegd op de republiek als staatsvorm voor de Algerijnse staat met een democratische meerpartijenstelsel; Islam als officiële godsdienst van het land; het Arabisch als enige officiële en nationale taal; basisvrijheden en mensenrechten; territoriale eenheid van de land; de Algerijnse vlag en volkslied als symbool de revolutie en de republiek en het versterken van de civiele karakter van het politieke systeem.
Rechtstaat
De alliantie sprak ook haar voornemens uit, in een persbericht, van Algerije een rechtstaat te maken door een aantal hervormingen door te voeren. Het belangrijkste uit het rijtje voornemens is de oprichting van een constitutioneel hof. De nieuwe politieke alliantie wil daarnaast valsheid in geschriften strafbaar stellen en tal van andere hervormingen die leiden tot transparante en een democratische machtsovergang garandeert.
Afwezig
De Alliantie Groen Algerije streeft dus naar een democratisch Algerije die de mensenrechten respecteert, maar heeft in haar voorstellen geen plek voor de Amazigh taal en cultuur in de nieuwe grondwet. Dit leidde tot afkeur bij de Amazigh Beweging en ander politieke partijen in het land.
Lees ook: België:Expo toont 50 jaar Marokkaanse immigratie
door Redactie | jan 17, 2014 |
Hakim Ziyech weet nog niet of hij in de toekomst uit wil gaan komen voor het Nederlands elftal of voor het Marokkaanse nationale elftal. De twintigjarige middenvelder van sc Heerenveen heeft de keuze nog niet gemaakt, vertelde hij aan het Algemeen Dagblad.
“Een keuze tussen Nederland en Marokko heb ik nog niet gemaakt”, legde Ziyech uit. De middenvelder speelde al wel één keer voor Jong Oranje. “Het zou een doel kunnen zijn om daar vaker voor geselecteerd te worden.”
Eerst focust de jongeling zich echter volledig op Heerenveen. “Ik hoop nog beter te presteren en wedstrijden vol te maken. Dat lukt steeds beter, maar ik word nog wel eens gewisseld. Met contracten houd ik me niet zo bezig en met de rest ook niet”, zo besloot Ziyech.
Wedden op Heerenveen? Maak nu een account bij Unibet en krijg 50 euro gratis!
door Redactie | jan 17, 2014 |
De Rotterdamse burgermeester Aboutaleb zal a.s. zaterdagavond in Theater Zuidplein het Amazigh (Berber) nieuwjaarsfeest openen. Het is voor het eerste sinds de komst van de eerste Imazighen als gastarbeider naar Nederland dat een prominent bestuurder en politicus een Amazigh nieuwjaarsviering officieel opent. De burgermeester die zelf een Amazigh is is echter niet geheel onbekend met Amazigh festiviteiten in Nederland. Zo verzorgde hij eind jaren 80 voor vertalingen van Amazigh poëzie op Amazigh festivals. Op 13 januari van het juliaanse kalender was het Berber 2964ste jaar ingegaan. Over heel Noord- Afrika, West-Europa en zelfs Noord-Amerika wordt het Amazigh nieuwjaar steeds bekender en steeds meer gevierd. Traditiegetrouw wordt op de viering het Amazighgerecht Couscous en gedroogde fruit gegeten. Amazightimes interviewde Rachid Benhammou van Theater Zuidplein over de avond.
Dit is voor het eerst dat Theater Zuidplein een Amazigh nieuwjaarsviering organiseert. Waarom is dat?
Nou, vorig jaar was het al de bedoeling om rondom het Amazigh Nieuwjaar een groot festival te organiseren in Theater Zuidplein. Dat was een ambitieus plan met een ambitieuze begroting. Helaas kregen we van de fondsen die we hadden aangeschreven een negatief antwoord, waardoor we genoodzaakt waren om het te annuleren. In plaats van een groot festival, hebben we in februari Khalid Izri naar Rotterdam gehaald en dat was een memorabele avond. Meteen na het concert van Khalid Izri werd ik veelvuldig gebeld en gemaild door verschillende mensen uit heel het land met dezelfde boodschap: “Ga door met het organiseren van Amazigh avonden in Theater Zuidplein!”
Wat is de relatie tussen Rotterdam en de Imazighen/Berbers?
Er wonen zo een slordige 40.000 Marokkanen in Rotterdam, waarvan het merendeel Imazighen zijn. Het spectaculaire concert van Khalid Izri en het succes ervan, heeft vele mensen aan het denken gezet. Eigenlijk was dat een goede start voor een breed draagvlak voor uitingen van het rijke Amazigh cultuur. En we hebben een burgemeester die Amazigh is. Lijkt mij een goede match.
Wat wil Theater Zuidplein als volkstheater van Rotterdam, teweeg brengen m.b.t. Amazigh cultuur?
In Theater Zuidplein krijgen culturen van over de hele wereld aandacht. Wij programmeren concerten en voorstellingen voor Turken, Surinamers, Antillianen, Kaap Verdianen, Marokkanen, Chinezen, Afghanen en andere bevolkingsgroepen. In Nederland wonen bijna 400.000 Marokkanen. Ruim 90% daarvan komt uit de Rif. Dan is het vanzelfsprekend dat ook deze groep bediend wordt. Onze belangrijkste ambitie is het tonen en breed uitdragen van de rijke Amazigh-cultuur en hiermee bij te dragen aan meer diversiteit binnen de podiumkunsten in Nederland. Enerzijds om tegemoet te komen aan de wensen van een grote culturele groep in Nederland waar nu weinig aanbod voor is, en anderzijds om deze cultuur waarover feitelijk nog maar zo weinig bekend is in Nederland ook kenbaar te maken aan een veel groter publiek. In Nederland, maar ook elders in de wereld, is sprake van een opleving van de Amazigh-cultuur: jonge Amazightaligen uit verschillende landen in Noord Afrika leggen een hernieuwde belangstelling aan de dag voor hun eigen taal en cultuur. Zij gaan actief op zoek naar hun identiteit en zoeken informatie over de geschiedenis en achtergronden van de taal en cultuur van hun voorouders. En daar wil Theater Zuidplein graag een steentje aan bijdragen.
Durft Amsterdam als de ‘andere’ grote stad de uitdaging ook aan om net als Rotterdam het Amazigh nieuwjaarsfeest te adopteren?
Ik hoop het. Hoe meer initiatieven, hoe beter! Ik word er blij van om te zien dat dit jaar genoeg initiatieven rondom Amensi n Yannayer worden georganiseerd. En het zou nog mooier zijn als in de toekomst ook andere professionele theaters dit oppakken.
Wie is Milouda?
Milouda Alhoceimia is misschien wel de beroemdste zangeres en ster uit het noorden van Marokko. Zij zingt in de traditie van de Izran, de orale overdracht van liederen, gedichten en verhalen uit de Rif. De muziek van Milouda heeft een opzwepend en verlangend karakter. Zij geeft hierin uitdrukking aan de dagelijkse beslommeringen en diepliggende verlangens van de Imazighen uit de Rif. En uiteraard is het altijd een feest als zij optreedt. Op 18 januari zal dat ongetwijfeld ook zo zijn in samenwerking met de geweldige band Imetlaa.
Wat staat er op het menu?
In de foyer kunnen mensen genieten van een heerlijk bord Ahabidh of Thahrath. Verder zullen ook andere traditionele Amazigh lekkernijen aanwezig zijn en hebben we uiteraard muntthee.
Wat is er zo bijzonder aan de viering dit jaar?
Bijzonder is dat we naast het hoofdprogramma, ook een uitgebreid randprogramma hebben met muziek, comedy, een fototentoonstelling, een markt en een Rif-afterparty. De avond draait volledig om alle kunstzinnige en sociale uitingen van de Amazigh cultuur uit Marokko en heeft geen politieke of religieuze lading. Ook is de aanwezigheid van burgemeester Aboutaleb bijzonder; op dit moment de bekendste Amazigh van Nederland. Het is voor het eerst dat een burgemeester in Nederland een Amazigh Nieuwjaar feestelijk inluidt. Ja, daar ben ik wel trots op.
