SCP-rapport over ‘moslims’ levert munitie vooroordelen

Moslims in Nederland gaan vaker naar de moskee.’ Van de NRC tot De Telegraaf, ze refereerden dinsdag min of meer met dezelfde woorden aan het onderzoeksrapport naar moslims in Nederland. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het SCP en is een vervolg op een eerder uitgebracht onderzoeksrapport in 2004. Hakima Aouragh spiegelt enkele centrale bevindingen aan haar eigen ervaring.

Het onderzoek is er op gericht te kijken hoe moslims hun geloof beleven en of er sprake is van religieuze veranderingen. Een breed scala aan vragen passeert de revue. Wat voor soort moslims leven er in Nederland? Gaan die wel of niet naar de moskee? Hoe vaak? Wie wel en wie niet? Wie doet mee aan ramadan? Wie draagt er een hoofddoek? Eet je halal? Trouw je binnen je geloofsgroep?

Het moet ons ook vertellen of moslims meer of minder gelovig (geworden) zijn en wat hierin de oorzakelijke verbanden zijn. In het onderzoek wordt gelukkig enigszins aandacht besteed aan discriminatie en de vraag of dit van invloed is op geloofsgedraging en beleving. Een aanzienlijk deel geeft aan discriminatie te ervaren. Maar racisme en islamofobie worden in het onderzoek verder niet behandeld. Dat past goed in het Nederland van nu, waar de angst heerst dat je daarvoor al gauw wordt weggezet als politiek correcte rode rakker. ‘Dit onderzoek kan geen uitspraken doen over de causaliteit van de gevonden verbanden, dat wil zeggen of discriminatie nu leidt tot veranderde religiositeit of dat mensen die meer belang hechten aan het geloof meer discriminatie ervaren’, aldus de schrijvers

Ik heb me daarom des te meer gestoord aan de nadruk in de berichtgeving op de conclusie dat moslims die meer belang hechten aan hun geloof een sterkere verbondenheid voelen met het land van herkomst dan met Nederland. Moskeebezoek is in het huidig integratiedebat een belangrijke indicator geworden. Hoe meer bezoeken, hoe minder geïntegreerd: klaarblijkelijk staat als moslim je geloof belijden per definitie haaks op deelnemen aan de maatschappij. Dat spreekt al boekdelen over de aannames van de onderzoekers. De berichtgeving past dan ook perfect in het beeld over ‘de moslim’ die maar niet wil integreren. Dat behalve het dubbele paspoort, nu ook ‘vastgesteld’ is dat ook een toenemend ‘moskeebezoek’ een sterker loyaliteitsgevoel met Nederland in de weg staat, is voor Wilders voer om moskeeën nog harder aan te vallen.

Uit het onderzoek blijkt dat er tussen 1998 en 2011 bij de tweede generatie Marokkaanse moslims, een stijging heeft plaatsgevonden in het moskeebezoek van 9% naar 33%. In dezelfde periode kan ik ook heel wat stijgingen aantonen in het verbale, maar ook fysieke geweld jegens moslims in het algemeen en Marokkanen in het bijzonder.

Het anti-islam sentiment werd begin jaren ’90 al aangewakkerd door VVD-coryfee Bolkestein, maar dat valt in het niet bij de systematische hetze in de periode 1998 en 2011. Van Pim Fortyn’s ‘De islam is een achterlijke cultuur’, tot Theo van Gogh’s ‘Moslims zijn geitenneukers’ en tussendoor nog een traktatie van Rob Oudkerk met KutMarokkanen. Ik kan nog wel even doorgaan, want Hirshi Ali en last but not least Wilders staan ook nog op het menu. We hadden de ene na de andere racistische klap en islamfobe beuk te incasseren, en toen kregen we ook nog te horen dat we een ‘laag incasseringsvermogen’ hebben.

Andere onderzoeken tonen bovendien aan dat Marokkanen vanwege hun afkomst sneller afgewezen worden bij een sollicitatie naar een baan of een stageplek en er als eerste uitvliegen in tijden van bezuinigingen. Dit gaat tevens gepaard met een structurele weigering bij discotheken en een politie die rondloopt met onderbuikgevoelens jegens Marokkanen en hen daarom sneller aanhoudt.

Vanuit mijn eigen beleving en wat ik weet van de meeste (tweede generatie) Marokkaanse moslims die ik ken, heeft een sterkere verbondenheid met het land van herkomst niet zozeer iets te maken met een sterker geloofsgevoel. Wat zorgt voor de ‘verbondenheid’ is het feit dat je in Marokko even kunt ontsnappen aan de verbale aanvallen die je als Marokkaan en moslim jaar in en jaar uit naar je hoofd gesmeten krijgt. Waar je niet het Marokkaanse straattuig bent. Waar je je even kunt voelen als de rest van je ‘landgenoten’. Dat is vaak het enige wat er toe doet.

Gelukkig identificeren de meesten zich nog wel met Nederland. Niet met het Nederland van Wilders of het Nederland waarin je ‘de goeie Marokkaan’ bent omdat je ABN spreekt. Maar het Nederland waarin er solidariteit is tussen allochtoon en autochtoon, moslim en niet moslim. Het Nederland waarin je goed bent om hoe je bent en wie je bent, een mens. Deze solidariteit zal de komende tijd nog sterker op het proef gesteld worden. Zaak is om daarvoor te waken.

Dit stuk is eerder verschenen op de website van socialisme.nu

Rechter waarschuwt Culemborgse Molukkers met lange proeftijd

CULEMBORG – Twee Molukse broers (48 en 59 jaar) uit Culemborg zijn vrijdag door de politierechter in Arnhem veroordeeld voor openlijke geweldpleging in juni tegen een Marokkaanse familie Een 55-jarige neef van de broers werd vrijgesproken.

De rechter hield het voor de broers op een voorwaardelijke gevangenisstraf van vier weken met een lange proeftijd van drie jaar. Voor de 48-jarige man kwam daar een werkstraf van honderd uur bij. “Een harde waarschuwing. Kom hier niet terug met dit soort flauwekul”, aldus de rechter.

De dochter van de 55-jarige man kwam die dag in aanvaring met de zoon van de Marokkaanse familie. De zoon zou haar hebben bedreigd en uitgescholden. Het was voor haar vader de druppel die de emmer deed overlopen. Er was al langere tijd onenigheid tussen de families.

De vader ging naar de woning om te praten. Inmiddels waren de broers gealarmeerd en ook zij gingen naar de woning. Aan de deur ontstond een vechtpartij, waarna de politie met honden bij de woning arriveerde.

Eén van de Marokkanen haalde een bijl en zwaaide ermee in de richting van de Molukkers. Deze man is al veroordeeld tot een deels voorwaardelijke gevangenisstraf.

Voor de rechter is niet duidelijk of de 55-jarige Culemborger geweld heeft gebruikt. Vandaar dat hij hem heeft vrijgesproken. De broers hebben wel geslagen, waarbij het vooral de 48-jarige man is die zichzelf, aldus de rechter, ‘echt is kwijtgeraakt.’ “Gebruik je verstand”, gaf de rechter de mannen mee. “Als je wilt praten, bel dan van tevoren om een afspraak te maken en vraag of de wijkagent meegaat.”

In Culemborg is het al vaker uit de hand gelopen tussen de beide bevolkingsgroepen.

De Jeugd van tegenwoordig’ bij BNN

Volwassen worden. Hoe doe je dat eigenlijk? De documentaire Jeugd van Tegenwoordig volgt drie jonge mensen tijdens de zomer van 2012.

Nina, een jonge ambitieuze schrijfster van erotische verhalen, gaat voor het eerst op kamers in Amsterdam. De Marokkaanse kickbokser Othman moet aan het einde van de zomer de gevangenis in omdat hij tijdens een taakstraf zijn begeleider is aangevlogen. En Nick, een emo uit Enkhuizen, probeert zijn leven weer op de rit te krijgen nadat hij door zijn vader uit huis is gezet.

Terwijl ze volop de zomer vieren, komt het nieuwe jaar met al zijn verplichtingen snel dichterbij.

Sjoerd Oostrik, regisseur 100% Halal: ‘Wat ik bijzonder vond aan dit project, was om in drie totaal verschillende werelden gezogen te worden. Ik herontdekte hoe het was om jong te zijn: als wereldvreemde de wereld aan je voeten te hebben liggen. Een beklemmend gevoel.’

Maarten van Dijk, tv-directeur BNN: ‘Er wordt altijd geklaagd over de jeugd van tegenwoordig, meestal door mensen die niet of nauwelijks weten waar ze het over hebben. Daarom willen wij jaarlijks jonge documentaire-makers de kans bieden inzicht te geven in de generatie waar zij zelf deel van uitmaken. Uit deze eerste editie blijkt dat dit een zeer interessante film oplevert.’

Nina, Othman en Nick lopen tijdens de zomer van 2012 tegen volwassen worden aan. Hoe verschillend de drie en hun problemen ook zijn, alle drie lijken ze te struikelen over dezelfde vraag: volwassen worden, hoe doe je dat eigenlijk?

3Doc: Jeugd van Tegenwoordig is geproduceerd door 100% Halal in opdracht van BNN. De regie lag in handen van Sjoerd Oostrik en Sam de Jong.

‘3Doc: Jeugd van Tegenwoordig’, donderdag 8 november om 21.35 uur bij BNN op 3.

Goudstof op derde presentatie van De Berberbibliotheek

Nadat de literaire boekenverzameling verrijkt mocht worden met Khaire-Eddine’s ‘Leven en legende van Agoun’chich’en Djaout’s ‘Bottenzoekers’, is nu Ibrahim Al-Koni aan de beurt. Gisteren was de presentatie van zijn boek ‘Goudstof’ in Bitterzoet Amsterdam. Goudstof is het derde boek van de boekenreeks Berberbibliotheek . Een enthousiast en gemeleerd gezelschap heeft hier de Libische schrijver in levenden lijve kunnen ontmoeten. Na een gedenkwaardig interview, waarin hij de relatie mens-woestijn-kameel uiteenzette, kon er gedanst worden op geanimeerde wereldmuziek.

Het verhaal ontvouwt zich rondom het personage Ukhayyad. Een Toeareg die zich, verstoten door zijn stam, met zijn kameel in de oneindige leegte van de barre Libische woestijn begeeft. Ukhayyad komt gaandeweg voor moeilijke keuzes te staan, zoals uit pure nood moeten kiezen tussen zijn geliefde kameel of zijn geliefd gezin.

70 romans
Ibrahim Al-Koni werd in 1948 geboren in Libië, nabij Gadamés. Hij groeide op in de woestijn als Toeareg en leerde op zijn twaalfde lezen en schrijven in het Arabisch. Na gewoond te hebben in Moskou en Warschau vestigde de schrijver zich in Zwitserland. Al-Koni heeft een zeer omvangrijk oeuvre van ruim zeventig romans, verhalen- en dichtbundels, dat veelvuldig is bekroond.

10 boeken
De Berberbibliotheek omvat nu drie boeken van auteurs met een Berberachtergrond die nog niet in het Nederlands verschenen waren. De reeks zal nog uitgebreid worden met zeven andere boeken van grote namen zoals Taos Amrouche, Kateb Yacine en Mohammed Choukri. De serie is een multimediaal project, geïnitieerd door de schrijver Asis Aynan en de vertaalster Hester Tollenaar, en mede mogelijk gemaakt door velen.

Tweede generatie moslims vaker naar moskee

DEN HAAG – Steeds meer moslims van de tweede generatie gaan naar de moskee. Dat is een van de conclusies uit een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), dat dinsdag gepresenteerd werd.

In 1998 ging 9 procent van Turkse en 23 procent van de Marokkaanse moslims van de tweede generatie naar de moskee, inmiddels is dat respectievelijk 33 en 35 procent.

Ook concluderen de onderzoekers dat mannen vaker dan vrouwen naar de moskee gaan, maar dat vrouwen weer vaker zeggen vijf keer per dag te bidden. Het merendeel van de eerste generatie moslimvrouwen blijkt een hoofddoek te dragen, de tweede generatie doet dat veel minder.

In Nederland zijn 825.000 moslims, het merendeel van Turkse en Marokkaanse afkomst. Vrijwel alle Turkse en Marokkaanse Nederlanders noemen zichzelf moslim. Ongeveer 70 procent van hen vindt dat autochtone Nederlanders veel te negatief tegenover hun geloof staan. Ruim 20 procent vindt dat migranten in Nederland regelmatig gediscrimineerd worden.