door Redactie | mei 30, 2012 |
In navolging van België en Spanje heeft Nederland sinds afgelopen zaterdag een afdeling van het Forum Mensenrechten Noord-Marokko (FMNM). FMNM pleit voor het respecteren van de mensenrechten in de breedste zin van het woord. Het forum komt op voor de economische, sociale, culturele en politieke rechten van de Noord-Marokkanen conform het motto van de organisatie op haar eerste congres vorig jaar in Chaouen (Noord- Marokko). Naast de mensenrechtensituatie in Marokko, wordt ook aandacht besteed aan onderwerpen en ontwikkelingen in de Nederlandse context.
Vorige week hebben de leden en sympathisanten van FMNM een voorlopig bestuur gekozen bestaande uit: Atika Aafar, Rani el Kaddouri, M´hamed Larnabi, Mariam El Maslouhi, Mohamed El Mokaddem en Yuba Zalen.
Dit bestuur heeft het mandaat om voor het komende jaar een aantal zaken uit te werken. Het gaat onder meer om de interne organisatie en het beleidsplan. Met de leden en lokale groepen wordt intensief gecommuniceerd.
De bevindingen en de conceptstukken zullen worden gepresenteerd
door Redactie | mei 20, 2012 |
Gister verzorgde politiek analyticus en opiniemaker Ahmed Aassid een lezing op een door Aknarij, Forum mensenrechten noord- Marokko en het Komité mensenrechten Marokko (KMM) georganiseerde activiteit. Aasidde analyticus die gelieerd is aan het IRCAM (koninklijke instituut voor de Amazigh cultuur) ging in op het democratiseringsproces in Marokko en de rol van de conservatieve partijen en Islamisten hierin. Fathi Benkhalifa, voorzitter van Congres Mondial Amazigh en voormalig lid van de Libische overgangsraad ging in over de mensrechten situatie in Libië in de erbarmelijke omstandigheden in Azawad, dat zich recent van Mali afscheidde.
Hieronder een verslag van de lezing van Ahmed Aasid
De drie-eenheid en de verwarde politici
De protestbeweging in Marokko vond haar aanhang de seculiere Amazigh beweging, de linkse beweging en de radicale islamitische beweging Adl wa Ihsan (rechtvaardigheid en barmhartigheid). Dit kwam doordat deze bewegingen al decennia lang door het establishment altijd zijn gemarginaliseerd. Deze bewegingen hebben zich in de 20 februari jongerenprotestbeweging. De beweging formuleerde een hard en breed gedragen 20-tal eisen. De beweging eiste diepgaande hervormingen in de Marokkaanse grondwet. Zo werd een parlementaire monarchie geëist, een scheiding van de machten en gelijkwaardigheid van alle burgers ten aanzet van de wet. Na de volksdemonstraties is er een kloof ontstaan tussen een heleboel partijen die besloten hebben niet de straat op te gaan maar wiens vertegenwoordigers, achterban en jongerenafdelingen wel dergelijk de straat op zijn gegaan om deze hervormingen te eisen. Dit veroorzaakte een loyaliteitsprobleem bij de partijen die loyaal wilden blijven aan de koning.
De koning wil ook hervormen!
Al gauw na de eerste massale protesten op straat kwam koning Mohamed 6 met een toespraak waarbij hij aangaf dat hij zelf ook hervormingen wil. Hierbij werden de leden aangesteld door de koning en hij heeft de kaders waarin deze kon opereren vastgesteld. Ondanks dat velen deze vorm als zeer ondemocratisch vonden was er door de politieke druk van vakbonden, vrouwenorganisatie en jongerenorganisaties dat die kaders toch ‘uitrekt’ werden. Dit maakte o.a. het Tamazight als officiële taal is opgenomen in het voorstel naar de koning toe.
Echter, na inbreng van de conservatieve partijen istiqlal en PJD (Parti Justice et Development) werd het voorstel waarin stond dat Marokko een burgerstaat is gewijzigd in een Islamitische staat en werd Tamazight de 2de officiële taal waarbij het Arabisch een beschermde status kreeg. Vreemd was wel dat er aangegeven werd staat dat er een gelijkwaardigheid is tussen de twee seksen werd gegarandeerd zolang dit binnen de kaders van de vaststaande waarden van de staat blijft. Daar de islam de staatsgodsdienst is geworden is dit dus tegenstrijdig met elkaar, dit ketent de vrijheden van de vrouw en de gelijkwaardigheid. De conservatieve en islamitische PJD draait om dit gegeven heen omdat ze dit liever niet hebben. De vrouwen beweging is zich in Marokko aan het mobiliseren om zich hiertegen te verzetten. De koning gaf in in één van zijn toespraken ook aan dat er geen ondemocratische interpretatie mag zijn van de grondwet. Hier halen we uit dat de koning eigenlijk zelf insinueert en toegeeft dat er ook ondemocratische passages in de grondwet zijn gebleven. Zo is er nog steeds geen waarborging voor de scheiding van de machten in de grondwet.
Islamitische partijen en het loyaliteitprobleem
Dat de Islamtische partijen hebben kunnen winnen in de meeste Noord- Afrikaanse landen na de afgelopen opstanden komt door dat zij de afgelopen tientallen jaren als enigen via de staatsinstituten hebben kunnen agenderen. Hierbij zijn de mensen niet opgevoed met bewustzijn voor het recht voor hun burgerrechten. De islamitische partij Annahda (wederopstanding) in Tunesië had wel geloofwaardigheid gekregen doordat zij dé oppositiepartij was in Tunesië was. Dit kwam mede door dat partijprominenten moesten vluchten voor het regime in Tunesië.
Het islamitische broederschap in Egypte en PJD in Marokko zijn loyaal gebleven aan het bestuurlijke apparaat. Hierbij werden de massale volksprotesten op straat zelfs verketterd. In Egypte werden daarbij zelfs overleveringen van de profeet aangehaald. Het protest zou in strijd zijn met de islamitische deugd ‘de gehoorzaamheid aan je leiders’. Wat we zagen bij de PJD in Marokko is dat de secretaris (nu premier red) van de PJD kritisch was naar de 20 februari beweging. Later was de partij wel tegen de regie van Binnenlandse zaken over de verkiezingen, maar door dat zij de verkiezingen hadden gewonnen lieten zij hun kritiek varen. Wat we nu zien is dat er een strategische samenwerking tussen het establishment en de islamisten word gesmeed. Dit is opmerkelijk, de Islamisten waren meestal kritisch naar de ‘softe’ regering die de islamitische zeden niet wist te beschermen. De bekeringsdrang van de islamisten maakt dat zij ook meedingen in het bestuurlijke spel. Daar hiervoor er een angst was bij het westen voor de ‘enge’ islamitische partij. Een coalitie met een regeringen van islamitische partijen waarbij de belangen van het westen worden gewaarborgd roept echter geen enkele weerstand meer van het westen.
Individuele vrijheden en de islamitische regering van de goede zeden
De conservatieve islamitische partij PJD heeft na haar inbreng over het nieuwe grondwetsvoorstel de pasage over individuele vrijheden laten verwijderen.
Hieronder valt de vrijheid van godsdienst en moeder alle vrijheden. De PJD is hier tegen omdat ze vinden dat het individu zich onderdanig moet opstellen aan de homogene ideologie van de groep die zij islamitisch definiëren. Het uit zich ook in het censureren van kunstuitingen. Recent zijn door ingrijpen van de regeringspartij 3 speelfilms uit de filmzalen geweerd. Als een minister het niet vindt kunnen dat er een kusje wordt uitgedeeld op tv moet de minsister en de Islamisten denk ik zelf films maken en de concurrentie in de filmindustrie aangaan met Islamitische films. De persoonlijke overtuiging mag niet opgelegd worden aan de gehele massa. We merken het ook bij de druk die de minister van communicatie voerde op de staatstv’s om het gebedsoproep op tv uit te zenden. Aangezien ieder staatskanaal een eigen karakter heeft is dat er vreemd. Hiervoor werden ook bepaalde journalisten gebruikt op de suggestie te wekken dat de kanalen dat zelf wilden. Zulke manoeuvres worden uitgehaald opdat het Marokkaanse volk dat divers is een religieuze opvoeding opgelegd krijgt waardoor voor de partij weer aanvoer van stemmers en aanhang zal betekenen.
We merken wel dat de doorsnee van de partijen en de bevolking het debat over vrijzinnigheid progressiviteit minder uitgesproken heeft gevoerd omdat men zijn/haar een misrekening heeft gemaakt en haar/zijn vertrouwen had gevestigd op de koning. Men dacht dat de koning ze zal hoeden voor radicalisme. Dat er wel dergelijk een regering is gevormd met conservatieve partijen waarmee ze hun persoonlijke overtuigingen kunnen uitdragen confronteert ons nu wel met de werkelijkheid.
door Redactie | mei 9, 2012 |
Yuba Zalen, Nederlander van Marokkaanse afkomst, werd op 11 maart in Marokko gearresteerd. Hij maakte foto’s van een demonstratie die uiteengeslagen werd. Hij vertelt Brian Droop over de democratiseringsbeweging, zijn arrestatie en de nieuwe grondwet.
Waar staat de 20-februaribeweging voor?
Op 20 februari vorig jaar kwamen mensen in heel Marokko massaal in opstand tegen armoede, corruptie en onderdrukking. Inmiddels zijn er wekelijks demonstraties.
Eerst in heel Marokko en nu vooral in het Rifgebied in Noord-Marokko waar de meerderheid van de bevolking Amazigh is. Eerdere opstanden van Riffijnen, zoals Berbers in Noord- Marokko ook wel genoemd worden, werden door de machthebbers met veel bloedvergieten neergeslagen – in 1926, 1958 en opnieuw in 1984.
De beweging is geïnspireerd door de protesten in onder andere Tunesië en Egypte, en stelt twintig eisen. Ze wil onder andere meer democratie, een scheiding van machten en de berechting van corrupte hoge ambtenaren.
Ik vind dat een sterk punt. Het afzetten van kopstukken, zoals bij Mubarak gebeurde, is namelijk niet genoeg. Er is een institutionele verandering nodig.
Vanaf het begin treedt de politie ook zeer grof op. Meerdere mensen zijn al door politiegeweld omgekomen. In Al-Hoceima, Noord-Marokko, werden na een protest de verkoolde lichamen van vijf jongeren aangetroffen. De autoriteiten ontkennen elke betrokkenheid, maar inwoners verklaren het tegendeel.
Hoe raakte je betrokken?
Ik was op doorreis en zag een solidariteitsdemonstratie ontstaan in Imzouren, vlakbij Al-Hoceima. Zo’n honderd mensen protesteerden vreedzaam tegen het militair ingrijpen in een naburige stad.
Jongeren en ouderen die vreedzaam op de grond zaten werden door agenten geïntimideerd, geslagen en geschopt. Ze werden politiebusjes in gesleept, waar ze weer geslagen werden. Dat deden ze ook bij mij, terwijl ik niet direct bij het protest betrokken was. Ik stond op een afstand foto’s te maken.
De agenten gebruikten Arabische scheldwoorden voor de gearresteerde Berbers. Ze noemden ons ‘wilden’ en stampten op onze voeten – waarschijnlijk omdat de blauwe plekken daar niet opvallen.
Op het bureau kreeg ik klappen in mijn gezicht. Ik probeerde mijn hoofd te beschermen. ‘Dat is niet nodig’, zei een andere agent, ‘ik zal je niet slaan.’ Maar zodra ik mijn dekking liet zakken, gaf hij alsnog een dreun. We werden opgesloten in een cel waar opgedroogde bloedspatten op de muur zaten.
Arrestanten werden gedwongen om de processen-verbaal te tekenen?
Dat klopt, terwijl sommigen de verklaring niet eens konden lezen. Een paar waren analfabeet en bij anderen werd de tekst afgedekt. Ik zou vandalistisch zijn geweest, volgens de agent die me verhoorde. Toen ik zei dat ik slechts foto’s had genomen, maakte de agent ervan dat ik stenen had gegooid.
Hij wilde dat ik het proces-verbaal tekende. Bijna had ik daaraan toegegeven, maar contact met de buitenwereld gaf me moed. Mijn oom belde naar het bureau en zei dat hij eten zou brengen, maar ook dat ik niets moest tekenen. Hij had een advocaat voor me geregeld. Bij het woord ‘advocaat’ trok de agent mijn mobieltje van mijn oor en hing op.
De rechter had weinig oren naar de verhalen van de arrestanten en veroordeelde sommigen ondanks de felle kritiek over de gang van zaken en de valse aantijgingen. De rechtspraak in Marokko is geheel niet onafhankelijk. In feite ligt alle macht – politieke, militaire, religieuze en juridische macht – bij een kleine groep machthebbers.
Wat hebben de protesten opgeleverd?
Dankzij de grootschalige protesten in Marokko en de revoluties in andere landen werd een nieuwe grondwet afgedwongen. Maar toen die in stemming werd gebracht, werd het referendum in heel Marokko geboycot. Men vond het een ondemocratische farce. De koning bepaalde namelijk wie de leden werden van de nieuwe grondwettelijke commissie.
Zijn adviseur heeft vervolgens het concept eigenhandig nog eens aangepast. Er was alleen maar regeringspropaganda vóór de grondwet, en de verkiezingen zijn er in een hoog tempo doorheen gejaagd om de vaart uit de beweging te halen. De opkomst zou 73 procent zijn, en 98,5 procent daarvan zou ‘ja’ gestemd hebben. Niemand vertrouwt dat.
Het referendum moest de beweging breken, maar de protesten hielden niet op. In andere landen waren ook solidariteitsacties.
In Nederland hebben sympathisanten een sit-in gehouden bij de Marokkaanse ambassade in Den Haag en waren er andere demonstraties in Rotterdam, Utrecht en Amsterdam. Onlangs hielden ook sympathisanten in Den Helder een demonstratie tegen Nederlandse wapenhandel met het regime. Ik denk dat mijn arrestatie heeft bijgedragen aan verhoogde aandacht hiervoor. Toch vind ik het opvallend dat politiek rechts zich zo stil hield in Nederland.
De Marokkaanse regering probeert de beweging in diskrediet te brengen door leugens te verspreiden over de motieven van de activisten. Gelukkig heeft de 20-februaribeweging aangetoond dat het een legitieme beweging is met legitieme eisen
door Redactie | apr 30, 2012 |
Op de de 20ste editie van de El Hizjra literatuurprijsuitreiking heeft Yuba Zalen de eerste prijs gewonnen in de categorie poëzie in het Tamazight. Dit was voor de gedichten Ammac uzir en Taghellact (Oogknippering van de dag en theepot). De gedichten zijn gepubliceerd in de bundel ‘gezicht gezocht’. Dit is de 2de opeenvolgende jaar dat Yuba de eerste prijs voor gedichten in het Tamazight in de wacht sleepte.
Tijdens de uitreiking die in de theater van de Amsterdamse bibliotheek plaats vond werd het eerste exemplaar aan Martin Verbeet, woordvoerder cultuur van de Amsterdamse gemeenteraad uitgereikd. Martin sprak tijdens de uitreiking over het belang van het voortbestaan van El Hizjra als springplank voor jonge talenten.
Op de uitreiking waren er verschillende voordrachten en optredens van de band Thidrin en karim Eharruyen met de band Zharbia Badouin.
De overige eersteprijswinnaars zijn:
Mohammad Reza
Poëzie 15-18 jaar
Safae el Khannoussi
Proza 15-18 jaar
Nadia el Hannouche
Poëzie 19-25 jaar
Marieke Rijneveld
Proza 19-25
Amal Karam
Poëzie 26+
Tineke Bennema en Bibi Schobbers-Amjar
Proza 26+
Helena Hoogenkamp
Toneelstuk
Najat el Hani
Essay
Fatena Alghorra
Poëzie Arabisch
Ali al Tuma en Ahmed Laabi
Proza Arabisch
door Redactie | apr 29, 2012 |
In een afgeladen zaal in De Nieuwe Liefde in Amsterdam vond op vrijdag 27 april Shooting the writer plaats. De avond werd door Stichting Literaire Activiteiten Amsterdam, Aknarij en de Berberbibliotheek georganiseerd ter ere van de Algerijnse schrijver Tahar Djaout. Hij werd bijna twintig jaar geleden vermoord.
De schrijver en dichter El – Mahdi Acherchour opende de avond met een voordracht van Tahar Djaouts gedicht Mon Amoureuse.
Vervolgens werd vertaalster Hester Tollenaar in het zonnetje gezet, omdat zij het prestigieuze Elly Jaffé Stipendium heeft ontvangen voor haar twee Berberbibliotheekvertalingen uit het Frans: ‘Leven en legende van Agoun’chich’ van Mohammed Khaïr-Eddine en De bottenzoekers’ van Tahar Djaout. 31 mei zal de onderscheiding in Maison Decartes ontvangen.
Schrijver en presentator van het Radio 1 programma OVT Mathijs Deen sprak met Manon Uphoff, Harm Botje en Asis Aynan over ‘De bottenzoekers’.
Schrijver en bedenker van de Berberbibliotheek Asis Aynan meende dat Djaouts roman niet alleen een verhaal is dat de reis van een jonge adolescent beschrijft die de beenderen van zijn oudere broer zoekt. Maar dat ‘De bottenzoekers’ een poging was om de zon op zo veel mogelijke manieren te beschrijven, net als Albert Camus in ‘De vreemdeling’ heeft gedaan. Waarmee ‘De bottenzoekers’ een reactie is op ‘De vreemdeling’.
Volgens schrijfster Manon Uphoff is ‘De bottenzoekers’ niet alleen een serieus boek, maar ook een humoristische roman. “Het is hilarisch hoe Djaout tandeloze vrouwtjes beschrijft die vol afschuw naar hun vetgemeste schoondochter kijken die hun tanden overal in zetten.” Voor Uphoff heeft de roman ook een speciale betekenis. Zij is aanwezig geweest bij lijkopgravingen in Srebrenica.
Journalist Harm Botje vertelde over zijn ervaringen met Tahar Djaout, die hij goed heeft gekend. Hij sprak hem drie weken voor hij werd vermoord.
Harm Botje las een fragment uit ‘De bottenzoekers’ voor, waarna hij zei dat francofone Algerijnen betere schrijvers zijn dat Franse romanciers, omdat in Noord-Afrika een verhalencultuur aanwezig is.
Botje had nooit gedacht dat Djaout het slachtoffer van terroristen zou worden. “Ze hebben een potentiële Nobelprijswinnaar vermoord.”
Het gedicht dat El-Madi Acherchour voordroeg.
Mijn lief
Je verliezen
is terugkeren naar die kale zandvlakte
met golvende beenderen die mijn mond dwarsbomen
is terugkeren naar die gepelde dagen
bezaaid met skeletdoornen
Jij, verloren
ontdoen mijn handen zich van alles wat ze liet kreunen of beven
Zullen mijn lippen immer de sluiers in de lucht raken
Rozendoorns hebben geen nut meer
ze vormen slechts het prikkeldraad dat het gezicht van de mensheid vertolkt
Jij, verloren
zal ik dit kleurloze lichaam zijn
waar angsten zich ophouden
Jij, verloren
stromen zandrivieren door mijn omhelzing
tot de dood zich in de laatste korrel vertoond
(Tahar Djaout)
door Redactie | apr 24, 2012 |
Turkse en Marokkaanse Nederlanders van de tweede generatie lijken steeds meer op autochtone Nederlanders wat betreft normen en waarden. Wel blijven zij uit wantrouwen en druk van hun ouders de voorkeur geven aan sociale contacten met de eigen groep, wat integratie belemmert. Dat blijkt dinsdag uit onderzoek door de universiteiten van Tilburg, Nijmegen en Oxford.
In Nederland geboren Turken en Marokkanen kijken vaker Nederlandse televisie, lezen meer boeken en doen vaker aan ‘elitaire’ sporten als hockey en tennis dan de eerste generatie. Maar ze groeien niet in alles naar de autochtone bevolking toe. Zo bezoeken ze minder vaak musea en theaters, blijven ze achter bij het lezen van kranten en maken ze minder gebruik van sociale media.
De verschillen tussen de eerste en tweede generatie Turkse en Marokkaanse Nederlanders worden juist groter. Dat komt volgens de onderzoekers onder meer door de conservatievere waarden die mensen uit armere landen hebben. De tweede generatie neemt de progressievere waarden en normen van een rijk land als Nederland meer over.
Turkse en Marokkaanse Nederlanders van de tweede generatie integreren weliswaar redelijk goed, maar trekken nog niet veel met autochtonen op. “Dat heeft niet alleen met eigen voorkeuren te maken, maar ook met de afwijzende houding van de autochtone bevolking”, aldus de onderzoekers, die hieruit concluderen dat de integratie nog niet soepel verloopt.
De vier onderzoekers bevroegen in 2010 5312 Turkse en Marokkaanse Nederlanders en autochtonen tussen 15 en 45 jaar over hun sociale contacten, verenigingsdeelname, vrijetijdsbesteding, normen en waarden, levenstevredenheid en politieke voorkeuren.
