De migrant is een individu

Wat eerst de oplossing was, is nu het probleem. Migrantengroepen die banden onderhouden met het land van herkomst. Historica Nadia Bouras onderzocht 50 jaar betrokkenheid van Marokkanen met hun moederland. ‘De migrant zien als individu’, bepleit ze.

Bouras bestudeerde de ontwikkeling in Marokko en in het Nederlandse beleid tussen 1960 en 2010, en de verandering van het leven van migranten zelf in die periode. Migrantengroepen kregen in de jaren zeventig subsidie van de Nederlandse overheid voor hun eigen organisaties, hun tradities, rituelen en feesten. De Nederlandse overheid moedigde het aan om banden te onderhouden met het land van herkomst, waarnaar ze weer zouden terugkeren. Die eigen identiteit en cultuur bleek in de jaren negentig geen oplossing meer voor maatschappelijke achterstand of een springplank voor integratie. Integendeel, de eigen identiteit werd beschouwd als oorzaak voor die achterstand en dus het probleem van de mislukte multiculturele samenleving.

 

De migrant is een individu
Rijk en arm, man en vrouw

oor haar onderzoek nam Bouras niet alleen de politieke situatie van toen mee, maar ook de visie van nu op de band van migranten met Marokko. Maar dan zonder zich te laten gijzelen door het huidige debat, waarin de verbondenheid met het herkomstland sterk geproblematiseerd wordt. Ze besteedde ook aandacht aan klassenverschillen. Zo is bijvoorbeeld banden onderhouden met het herkomstland een dure aangelegenheid; migranten met een kleine portemonnee zijn minder vaak in staat om naar Marokko af te reizen of om regelmatig geld te sturen. Ook zijn er verschillen tussen mannen en vrouwen in interesse voor Marokko. Vrouwen komen vanuit een achterstandssituatie en richten ze zich op een beter leven in Nederland. Daar maken ze een inhaalslag die hen zichtbaarder maakt in de samenleving. Mannen die hun baan verloren tijdens de massawerkloosheid van de jaren tachtig proberen hun statusverlies te compenseren door zich te richten op Marokko of de eigen organisaties.
Verantwoordelijkheid afschuiven

Sinds de jaren negentig worden banden met het land van herkomst en de eigen cultuur niet meer aangemoedigd, maar bestreden. ‘Een probleem maken van banden maakt het mogelijk om de verantwoordelijkheid af te schuiven’, gaat Bouras dieper op de kwestie in. ‘Want banden onderhouden is immers een keuze van migranten. Als de integratie als gevolg daarvan faalt, is dat dus eveneens een keuze. De Nederlandse overheid of de samenleving hoeft in dat geval niets te doen: het zijn de migranten zelf die hun best moeten doen om te integreren, en wel door de banden met het land van herkomst te verbreken.’

Met de kennis van nu

Bouras zou willen zeggen tegen migranten dat ze zich niets moeten aantrekken van het verhitte politieke debat. Politici echter zouden zich de geschiedenis wel wat meer kunnen aantrekken, bijvoorbeeld om een visie te ontwikkelen over een lange termijn. En tegen migrantenorganisaties zou Bouras willen roepen: ‘Hou op met dat groepsdenken. Dat is niet meer van deze tijd en bovendien schiet het zijn doel voorbij. Want dan ligt het toch weer aan de cultuur, terwijl er grote verschillen zijn binnen migrantengroepen. Het gaat om het individu.

Bron: Persbericht

Rivas Zorggroep houdt wekelijks telefonisch spreekuur in Berbers

GORINCHEM- Rivas Zorggroep houdt iedere dinsdagavond van 19.00 tot 21.00 uur een apart telefonisch spreekuur in het Turks en Berbers. Tijdens het spreekuur kunnen inwoners bellen met Rivas Zorglijn voor antwoord op hun algemene vragen over de (mogelijkheden) van zorg. Ze worden dan te woord gestaan door Turks- en Berberssprekende medewerkers.

Drempel verlagen
Door de invoering van het spreekuur hoopt Rivas de drempel voor inwoners van niet-Nederlandse afkomst te verlagen. ‘Zorg is soms complex’, vertelt Barbara Burgmeijer, teamleider Rivas Zorglijn. ‘Als iemand een zorgvraag heeft, proberen we hem een zo goed mogelijk beeld te geven van de mogelijkheden en daarbij te adviseren. Desondanks zijn er veel vragen. Je kunt je voorstellen dat als je niet of onvoldoende Nederlands spreekt, het nog moeilijker is. Hoe zeer beide partijen ook hun best doen.’ Iedere dinsdagavond zijn daarom twee medewerkers aanwezig die inwoners in hun moedertaal te woord kunnen staan.

Goede voorlichting, minder zorg
De Turks- en Berberssprekende medewerkers beantwoorden uiteenlopende vragen over zorg en de mogelijkheden daarvan bij Rivas. Barbara: ‘Goede voorlichting is belangrijk. Als mensen weten dat ze met een beetje hulp nu iets op kunnen lossen, kan dat grotere problemen in de toekomst voorkomen.’

Contactgegevens
Het spreekuur vindt iedere dinsdagavond plaats van 19.00 tot 21.00 uur bij Rivas Zorglijn 0900-8440 (lokaal tarief). Rivas Zorglijn is daarnaast 24 uur per dag bereikbaar voor meer informatie over en het aanvragen van zorg en andere diensten van Rivas.

Waar komen de Berbers vandaan?

Ik ben zelf een Berber uit Marokko. Berbers zijn de oorspronkelijke bewoners van Marokko, de Arabieren kwamen later. Er zijn vele verhalen over waar de Berbers eigenlijk vandaan komen: volgens sommigen uit Atlantis, de gezonken stad, volgens anderen uit Noord-Europa en weer anderen zeggen dat we van de oude Egyptenaren afstammen, wat is het nou, Faqt? – Yasmine

De Berbers hebben een fascinerende geschiedenis, maar helaas komt Atlantis daar niet in voor. De voorvaders van de Berbers leefden 200.000 jaar geleden al in stamverbanden in de noordelijke Sahara, van Marokko en de Canarische Eilanden in het westen tot westelijk Egypte in het oosten. Het waren nomaden, die leefden van de handel. Zo’n 8000 jaar geleden begonnen die stammen samen te klitten tot één volk: de Berbers.

4956170-7398630

Drie bekende Berbers: Abd al-Qadir, opstandeling tegen de Fransen in de 19e eeuw; Achmed Aboutaleb, Nederlands politicus van Berbers-Marokkaanse afkomst; Zinedine Zidane, stervoetballer (foto: Raphaël Labbé)

Er ontstond een gemeenschappelijke taal en cultuur, die het makkelijk maakte om te handelen langs de randen van de Sahara. De Berbers ontwikkelden alleen geen schrift, waardoor uit de begintijd bijna geen bronnen zijn. Zelf noemden de Berbers zich de Amazigh, maar de naam die de oude Grieken aan dit volk gaven, de Berbers, is blijven hangen. Berber komt van barbaar, een naam die de Grieken gaven aan alle volkeren die geen Grieks spraken.
Rond 1000 voor Christus waren de Berbers op hun sterkst. De Berberse leider Hedjkheperre Setepenre Shoshenq I bracht het zelfs tot farao van Egypte. Een andere (gedeeltelijke) Berber, Septimius Severus werd keizer van het Romeinse rijk. Er zijn drie pausen geweest die waarschijnlijk Berberbloed in hun aderen hadden.
Oorspronkelijk hadden de Berbers een eigen geloof, met meerdere goden. Vanaf het begin van de jaartelling begonnen sommige stammen zich te bekeren tot het christendom, anderen tot het joodse geloof. Maar de komst van de Arabieren in de zevende eeuw – en met hen de islam – zorgde voor de grootste verandering in het leven van de Berbers.
De nomadische Berbers werden door de Arabieren onderworpen en gaven gedeeltelijk hun reizende bestaan op. De Arabische taal en geloof werd de norm. Die overheersing duurt tot de dag van vandaag, hoewel er een Berber ‘revival’ aan de gang lijkt, waarbij de eigen taal en cultuur centraal staat.

“Ik wil een ander beeld geven van Marokkanen”

Het is een druilerige namiddag in Utrecht Overvecht. Een aantal jongedames uit de wijk verzamelt zich bij mediacoach Hanae Haddouche. Elke week maken ze radio voor jongerenwebsite UCee Station. “Radio maken doe ik voor mezelf, niet voor iemand anders. Maar ik vind het wel belangrijk om een ander beeld te geven van Marokkanen,” aldus de zestienjarige Latifa.

Latifa zit voor de eerste keer achter een microfoon. Hoewel ze het gewoon leuk vindt om radio te maken, stoort ze zich wel aan de manier waarop media over allochtonen berichten. “Als je een Marokkaan op tv ziet, is het meestal bij Opsporing Verzocht.” Jongerenwerker en mediacoach Hanae sluit zich daarbij aan. “Bij Opsporing Verzocht gaat het in vier van de vijf zaken over jongeren ‘met een licht getinte huid’, ‘opgeschoren kapsels’, ‘mogelijk Noord-Afrikaans’. Jammer. Televisie bereikt veel mensen en snel. Ga je dan naar Friesland en je hebt het over ‘een Marokkaan’; dan weten zij niet beter dan dat je het hebt over die Marokkaan van Opsporing Verzocht.” Latifa kan het gelukkig relativeren: “Ik heb niks met hen te maken. Maar ik vind het wel jammer.”

Nieuws is voor iedereen
De elfjarige Ramazan uit Parkwijk in Haarlem is het daar niet helemaal mee eens. Hij ziet ook wel positieve verhalen in de krant of op tv. “Op het Journaal hebben ze het meestal over politici of burgemeesters. Dat is vaak wel positief.” Samen met buurtgenootjes maakt hij twee keer per week televisie- en radioreportages voor de UCee website. “Het liefst maak ik spannende verhalen. Over inbraken, of zo. Maar positieve dingen zoals een feestelijke opening vind ik ook leuk. Nieuws is niet geheim. Nieuws is voor iedereen.”
In Overvecht is de radioshow inmiddels afgelopen. Mediacoach Hanae is tevreden. “Er kwam van alles los. De dames waren heel enthousiast over hoe het ging. Ze konden hun ei kwijt. En wie weet kunnen ze ooit bij de echte radio hun verhaal vertellen.”
Latifa ziet dat wel zitten. “Ik wil wel een ander beeld geven van Marokkanen. En op deze manier laten zien dat niet iedereen slecht is.”

Badr Hari een volksheld?

Als Marokkaanse jongeren Badr Hari zien als een volksheld, zegt dat meer over hen dan over de gevallen vechtmachine zelf

Bart Schut: Journalist

Op 29 juni 1967 werd Rubin Carter wegens moord tot driemaal levenslang veroordeeld door een rechter en jury in Paterson, New Jersey. Het was het begin van een 18 jaar durend gevecht voor de vrijheid van de onschuldige topbokser, prachtig uitgebeeld op film door Denzel Washington en voor de eeuwigheid vastgelegd op muziek door Bob Dylan. De film en Dylans single zijn vernoemd naar Carters bijnaam als bokser: Hurricane, de orkaan.

Ik moest aan Rubin Carter denken toen ik zaterdag op Volkrant.nl het opinieartikel van Yehya Kaddouri, getiteld ‘Wat ik zie in Badr Hari? Een volksheld!’ las. Als we de film mogen geloven werd de ‘Orkaan’ vervolgd en veroordeeld om twee redenen: zijn huidskleur en zijn succes. Racisme en afgunst. Eerder suggereerde Leon de Winter, ook al in de Volkskrant, dat dit eerste het motief is achter de “jacht” op Hari: “De rotjood had sympathie voor de kutmarokkaan” – zijn woorden, niet de mijne.
Kaddouri focust in zijn hartstochtelijk geschreven artikel op het tweede element: jaloezie. “Brave, elitaire knullen” en “afgunstige, jaloerse lullen” gunnen Badr zijn Mercedes en zijn mooie, blonde vrouw niet. Nou Yehya, als elitaire knul en vechtsportliefhebber moet ik je teleurstellen. Ik gun de spectaculaire kickbokser zijn E63 AMG van harte en nee, ik heb mij nog nooit op Estelle afgetrokken, zoals jij suggereert.
Volksheld
Tel bij afgunst en racisme nog een vergezochte, want helaas onbeargumenteerd gebleven complottheorie (iets over Hari’s vriendschap met crimineel Gwenette Martha) en ziedaar: de perfect storm voor een heksenjacht. Tot zover niets nieuws, maar waar Kaddouri’s artikel echt interessant wordt, is in zijn constatering dat Badr Hari een “volksheld” is. Niet alleen voor hem, maar voor “duizenden Marokkaanse jongens”. Let wel, geen Nederlands-Marokkaanse jongens, geen Marokkaanse Nederlanders, niet eens Mocro’s. Nee, “Marokkaanse jongens” zijn Badr-fans omdat hij vecht voor “het thuisland”. Daarmee bedoelt Kaddouri natuurlijk Marokko, niet het land waar Badr Hari is geboren en zijn hele leven heeft gewoond. U weet wel: Nederland.
De verdachte van zes zware mishandelingen een volksheld? In Nederland moeten we er nog even aan wennen, hoewel het sinds Willem Holleeders status van cultheld al een stuk minder als een verrassing zou moeten komen. In de VS is het niets nieuws, daar groeiden al hele generaties op met gangsta rap, muziek over en vaak door (ex-)criminelen. De vraag is of het imago en de levensstijl van 50 Cent en Lil Wayne nu of Ice-T en 2Pac in het verleden, de toch al precaire positie van jonge Afro-Amerikanen in dat land erg ten goede komt.
Het is jammer dat zoveel Neder-Marokkaanse jongens (ik vermoed dat veel minder meisjes Badr Hari als hun grote voorbeeld beschouwen) in de kickbokser een rolmodel zien. Het zal nauwelijks helpen de vooroordelen over hen weg te nemen. U kent ze wel: agressief, geneigd tot criminaliteit, gewelddadig, Nederland en de Nederlanders verachtend. Behalve dit laatste element ziet u waarschijnlijk wel de parallellen met het stereotype van jonge, zwarte Amerikanen in de VS.
Een paar weken geleden interviewde ik een jonge man van Marokkaanse afkomst die mij op het hart drukte dat hij elke dag keihard werkt om jongeren met dezelfde etnische en culturele achtergrond als hij een ander soort rolmodel voor ogen te houden: hoogopgeleid en succesvol. Maar hij gaf ook toe dat zolang jongeren Badr Hari als hun volksheld beschouwen, zijn missie onbegonnen werk is.
Onschuldig
Ik geloof dat verreweg de meeste Nederlanders de Marokkaanse gemeenschap wel degelijk haar succesverhalen gunt. De populariteit van rapper Ali Bouali, komiek Najib Amhali, schrijver Abdelkader Benali en het voetbalduo Ibi en Isi (Afellay en Aisatti), is zeker niet alleen beperkt tot Neder-Marokkanen. En ik denk dat ik niet de enige ben die lange tijd vurig hoopte dat Hari onschuldig zou blijken te zijn (diep in mijn hart hoop ik dat nog steeds). Want Nederland en onze Marokkaanse gemeenschap hebben meer behoefte aan een Orkaan van inspiratie dan aan een gevallen vechtmachine, volksheld of niet.
De zaak Rubin Carter en de film die zijn leven beschrijft, hebben indertijd de ogen van veel Amerikanen geopend voor het geïnstitutionaliseerde racisme in hun rechtssysteem, maar gelooft iemand werkelijk dat hiervan in Nederland anno 2012 sprake is? Als ik GeenStijl mag geloven, zijn onze rechters laffe D66’ers (“allemaal!”) die niets anders doen dan Marokkanen uit de gevangenis houden met beroepen op schaamtecultuur en seksuele onzekerheid.
Nee, ik ben bang dat Badr Hari’s verhaal meer lijkt op dat van die andere supergetalenteerde vechter, die door zijn gebrek aan discipline en ongecontroleerde agressie binnen en buiten de ring in de problemen en zelfs jaren in de cel terechtkwam: Mike Tyson. Over Badr en “Iron” Mike zal geen inspirerende biopic met hoopgevende boodschap worden gemaakt, geen zanger zal ooit deze prachtige woorden over hen zingen:

BRON: