Ik voel me evenveel Belg als Marokkaan’

ELINE BERGMANS, FOTO’S LEO DE BOCK:

‘Ik voel me evenveel Belg als Marokkaan’, zegt Abdelkader Belrharrasse (83), in 1963 een van de eerste gastarbeiders in ons land. ‘Mijn wortels liggen in Marokko, maar we wonen ondertussen al veel langer in België. Als we in de zomer op familiebezoek gaan, heb ik na een maand al heimwee.’

Abdelkader groeit op in Meknes, een van de vier koningssteden in Marokko, vlak bij Fez. Op zijn zestiende vindt hij werk in een spaghettifabriek. Via zijn schoonzus leert hij de tien jaar jongere Saaida kennen. Ze trouwen in 1956. Saaida is zestien, maar in Marokko is dat geen uitzondering.

Met hun vier kinderen wonen ze in bij de grootouders. Abdelkader verdient weinig en ze hebben geen perspectief op een eigen woning. Op een dag krijgt hij de folder ¬Vivre et travailler en Belgique in de handen gestopt. ‘Die kans wou ik niet laten liggen. Het was onze poort naar een betere toekomst.’

Belgische bedrijven hebben tenten opgezet aan de rand van de stad. Omdat hij een mondje Frans spreekt, kan Abdelkader vrij snel vertrekken. Maar eerst moet hij een grondige medische check-up ondergaan. ‘Ik begreep dat wel’, zegt Abdelkader. ‘België was op zoek naar gezonde werkkrachten. Niet naar zieke mensen.’

Met een koffer vol kleren komt hij op 11 oktober 1963 aan in België. De bedoeling is om een paar jaar in ons land te werken, te sparen en terug naar Marokko te gaan. Saaida en hun vier kinderen blijven in Meknes. Eén keer per week belt Abdelkader hen vanuit een postkantoor in Borgerhout.

Moeder en seksverslaafde vriend misbruiken kind (12)

Een 48-jarige moeder uit Leiden zou haar kind van 12 jaar oud hebben misbruikt. Zij maakte samen met haar seksverslaafde vriend (43) uit Breda het meisje midden in de nacht wakker. Vervolgens dwongen ze haar tot allerlei seksuele handelingen, zowel bij de moeder als bij de vriend.

De vrouw moet eind april voor de rechter verschijnen wegens het misbruik. Ook haar toenmalige vriend staat terecht, meldt De Telegraaf.

Aan de bel trok

De zaak kwam aan het rollen toen de vader van het kind bij de politie aan de bel trok.

De advocaten David Moszkowicz en Anke Dijkstra vroegen woensdag om opheffing van de voorlopige hechtenis van hun cliënten, maar de rechter vindt de verdenkingen te ernstig.

Amerikaanse missionaris gearresteerd in Al-Hoceima.

De Marokkaanse geheime dienst heeft gisteren een Amerikaanse missionaris gearresteerd in de kuststad El Hoceima.

Meer dan vijftig agenten moesten uitrukken om de staatsgevaarlijke gek te stoppen. De man was namelijk net bezig enkele Marokkaanse meisjes de basale elementen van het christendom bij te brengen, terwijl een ander soort klinklare onzin in de regio gangbaar is. Gelukkig kon een massale politiemacht hier een stokje voor steken door zijn woning binnen te vallen.

De ranzige praktijken van de bekeerdriftige christen hebben tot een golf van verontwaardiging geleid in Al-hoceima, zo meldt het immer goed ingevoerde dalilrif. Volgens de website staan de bewoners van Al-hoceima in het vooruitstrevende Marokko te boek als conservatieve totaalidioten.

50 jaar Marokkaanse migratie lijdt aan schizofrenie

Mohamed El Khalfioui / dewereldmorgen:

Op 17 februari 2014 zal het precies 50 jaar geleden zijn dat België en Marokko een akkoord ondertekenden om werknemers vanuit Marokko naar België te halen. Overal in België zie je dat er snel activiteiten worden opgezet, zowel vanuit de Marokkaanse gemeenschap als de overheid. Maar iedereen ontwijkt de fundamentele vraag: Waarom zijn er zoveel Marokkanen gaan immigreren naar België en wat zijn de gevolgen ervan?

Ken u geschiedenis

We kennen bepaalde persoonlijke verhalen zeer goed. Marokkaanse vaders die naar Europa zijn gaan immigreren voor een beter leven. En Europese landen die een arbeidstekort hadden. Maar dit is slechts een klein deel van het verhaal. En ook was dit de laatste stap van een immigratie die al in het begin van de 20[ste] eeuw begon.

De eerste immigratie betrof mannen die zijn gaan werken in Algerije bij Franse wijnboeren. Met het begin van de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd in 1956 werd de grens tussen Marokko en Algerije gesloten. Het is ook in die periode dat de eerste immigratie naar Europa op gang kwam. De politieke, sociale en economische situatie in Marokko speelt hier een belangrijke rol. Marokko werd in 1955 onafhankelijk van Spanje en Frankrijk. Algauw vonden er in Marokko (gewapende) opstanden plaats tegen het Marokkaanse regime. Over deze verhalen wordt door de eerste generatie en de rest van de Marokkaanse gemeenschap gezwegen. Het is tegen deze veranderende achtergrond dat het wereldbeeld van de eerste Marokkaanse generatie werd vorm gegeven.

Deze context heeft het voor de eerste generatie Marokkaanse mannen een klein beetje gemakkelijker om te gaan immigreren. Het is een grote leegte en gemis dat deze periode in de Marokkaanse geschiedenis hier in België niet aan bod komt. De Marokkaanse politieke context van 1955 tot 1985 is zeer cruciaal om 50 jaar Marokkaanse migratie te begrijpen. In Vlaanderen is er ook geen enkel onderzoekstraditie die de Marokkaanse politieke context bestudeerd. De onderzoekers aan universiteiten die (kritisch) met Marokko bezig zijn kan ik op één hand tellen. Vanuit de verschillende overheden wordt er gewoonweg geen geld vrijgemaakt voor onderzoek naar de verschillende aspecten van de Marokkaanse migratie en haar politieke context in Marokko.

Sociale drama’s

Voor de situatie in Europa na de jaren ’50 moeten we niet verder kijken dan het economische systeem. Het kapitalisme en haar economieën hadden arbeidstekorten. Veel van de eerste generatie Marokkaanse migranten werden ingeschakeld in olieraffinaderijen, koolmijnen en andere sectoren. Ook staan de vele evenementen hier niet bij stil en doen ze niet aan een systeemkritiek. Je moet eens binnen de Marokkaanse families tellen hoeveel mannen van de eerste generaties al op vroegtijdige leeftijd overleden zijn. Ik durf hier zelfs te opperen dat de sterftecijfers bij eerste generatie Marokkaanse mannen veel hoger is dan bij de zelfde generatiecohorte bij de autochtone Belgen.

En het verhaal van de Marokkaanse vrouwen die hun man vervoegde en hun vertrouwde omgeving verlieten om zo in een vreemde omgeving terecht te komen met niet veel sociaal contact is ondergesneeuwd in het verhaal van 50 jaar Marokkaanse migratie. De eerste Marokkaanse generatie kwam ook in laag betaalde jobs en deze sociale ongelijkheid blijft tot op de dag vandaag doorwerken. Deze sociale drama’s zijn niet beperkt tot de eerste generatie.

In 2006 leefde bijna 60% van de Marokkaanse gemeenschap in België onder de armoedegrens en dit zal veel hoger zijn te wijten aan de economische crisis. Onderzoek in 2007 heeft uitgewezen dat één op drie Marokkanen te kampen heeft met een psychiche onrust en dat één op vier een mentale stoornis heeft. Maar we durven niet of willen niet aan een systeemkritiek doen. Veel van de Marokkaanse jongeren vandaag de dag voelen zich ook in de steek gelaten. De kinderen en kleinkinderen van de eerste generatie hebben het niet beter dan de eerste generatie. Het neoliberaal systeem gecombineerd met sociale uitsluiting gebaseerd op een rabiaat racisme wordt meestal niet betrokken in het verhaal van 50 jaar Marokkaanse migratie.

50 jaar Marokkaanse migratie als vintage

De verschillende overheden hebben 50 jaar Marokkaanse migratie aan zich voorbij laten gaan en vooral in Vlaanderen. Vijftig jaar Marokkaanse migratie was nochtans een goed moment voor de politieke partijen om een coherente visie te ontwikkelen op migratie en burgerschap. Want migratie zal de komende decennia het politiek issue worden. Dit getuigt van desinteresse en van een nonchalante houding tegenover 50 jaar Marokkaanse migratie. Sommige instellingen proberen snel iets in elkaar te flansen om te kunnen zeggen dat ze meedoen aan de viering van 50 jaar Marokkaanse migratie.

De activiteiten van de verschillende Marokkaanse organisaties lijken last minute en zonder coherente visie. Versnippering van activiteiten en geen duidelijk doel. Er is geen analyse gemaakt van het verleden, heden en over de toekomst. Sommige activiteiten gaan zelfs zo ver dat ze de Marokkaanse ambassadeur uitnodigen zonder enige kritische bemerking.

Het jaar 2014 had het jaar van de Marokkaanse gemeenschap kunnen zijn waarbij debat, kritiek en hoop de boventoon moest zijn. Een intern debat dat we extern konden aangaan met verschillende perspectieven. In de plaats daarvan is 50 jaar Marokkaanse migratie een soort vintage: oude foto’s van de zolder halen en er iets meedoen en er een goed gevoel aan overhouden.

Respect of dominantie?

“De vrijheid van geloofsuiting eindigt waar de geloofsuiting van de ander begint.”

De WZB Berlin Social Science Center, een van de grootste sociale wetenschappelijke onderzoeksinstituten in Europa, heeft op 11 december j.l. een vijfjarige studie over Marokkaanse en Turkse immigranten in Oostenrijk, België, Frankrijk, Duitsland, Holland en Zweden gepubliceerd.

Volgens de studie, die werd gefinancierd door de Duitse regering, zegt tweederde (65%) van de geïnterviewde moslims dat de islamitische Sharia-wetgeving belangrijker voor hen is dan de wetten van het land waarin zij wonen. Ook als deze botsen.

De tendens van intolerantie is ook merkbaar in de eigen moslimkringen. Zo stelden het Eindhovense CDA-raadslid en jongerenwerker Ibrahim Wijbenga en de Amsterdamse jongerenimam Yassinn Elforkani in december 2013, dat er in de Nederlandse moslimgemeenschappen ‘een gevaarlijke polarisatie’aan de gang is. Niet alleen felle islamcritici zoals PVV-leider Geert Wilders worden in Nederland bedreigd, maar ook moslims die bijvoorbeeld jihadreizen naar Serie openlijk afkeuren.

Het openen van een wijnbar door een Marokkaanse vrouw in Rotterdam, spant echter de kroon. Bedreigingen en beledigingen aan het adres van de onderneemster, zijn instrumenten van deze intolerante en dominante gelovigen om hun frustratie te uiten. Ook in de social media zijn er figuren die de dominante, dogmatische en intolerante kant van de islam hoog in het vaandel dragen. Dit soort figuren komt er bijvoorbeeld openlijk voor uit andere religies niet te respecteren. Ze voelen zich vaak ‘beter’ omdat ze menen dat ze in de ogen van God/Allah beter zijn.

Bij radicalen gaat het dan ook niet om respect voor hun overtuiging, maar om de dominantie van hun overtuiging over andere overtuigingen. En de dominantie om hun gelijk af te dwingen, desnoods met geweld en intimidatie. Zo had ik een discussie met een dergelijk radicale moslim die beweerde dat ik de islam niet begreep toen ik stelde dat respect een tweerichtingsverkeer is. ‘Je bent een hypocriet, door niet alle wetten van Allah na te komen’, zei hij. ‘Het is een plicht voor iedere moslim om de waarheid te verkondigen wat geopenbaard is in Zijn laatste heilige boek, de koran. Als moslim kun je geen respect hebben voor een andere religie omdat het dwaalleren zijn. Je kiest het aardse leven boven het eeuwige. Je kiest het pad van de verliezers in de ogen van Allah. Alleen wie het juiste pad volgt, zal slagen in dit leven en het volgende.’ Ik antwoordde dat moslims in het algemeen al sinds de middeleeuwen achtergesteld zijn en voor menselijke begrippen en bezien vanuit onze tijd, in dit leven dus de verliezers zijn. ‘Of het nu gaat om wetenschappelijke vooruitgang, de sociaal-economische of anders, ze lopen hopeloos achter. Ze maken gebruik van de westerse technologieën en maken deel uit van de westerse beschaving. Zijn deze mensen en in het bijzonder jij, ook hypocriet door zich te vestigen in een ‘kafir’land?’ Een pijnlijke stilte volgde. Als wanhoopsdaad speelde hij vervolgens op de persoon en intimidaties en scheldtirades volgden. Ik sloot de discussie af met: ‘als je gelijk had, dan hadden we deze discussie in het Arabisch en in een islamitisch land gevoerd. Echter, het tegendeel is waar.’ Laat Hem, de Alwijze en Almachtige in ieders hart een kaars van begrip ontsteken die de strekking hiervan niet begrijpt.

Nederland is een land met verschillende bevolkingsgroepen met verschillende meningen en geloofsovertuigingen. Voor een dominante houding als dat van de radicalen en van welke overtuiging dan ook, is geen ruimte.

Respect is een tweerichtingsverkeer en betekent dat als je gerespecteerd wil worden in wat je gelooft, je het respect moet kunnen opbrengen om andersgelovigen te accepteren. De vrijheid van geloofsuiting eindigt waar de geloofsuiting van de ander begint. Je hoeft het niet eens te zijn met wat de ander gelooft, noch hoeft de ander het eens te zijn met wat jij gelooft. Wat maatgevend is in een samenleving als die van ons, is waar we het allemaal over eens zijn. Namelijk de grondwet. Deze grondwet geldt voor iedereen en net als de natuurwetten voor iedereen geldend. Het is het bindende element voor iedereen. De wet voorziet in de vrijheid om je zelf te zijn en stelt je in staat om te geloven wat je maar wilt, zolang dit binnen de contouren van de wet is.

Voor een ieder staat het vrij naar een land te emigreren waar ze de wetten hanteren die het meest overeenkomen met diens wensen. De wet in Nederland komt overeen met mijn wensen en wens geen andere wet. Als het leven ons iets heeft bijgebracht, is het wel het vermogen tot aanpassing. Onze wet, de Nederlandse grondwet, voorziet ook hierin.

Mourad El Haji (38), geboren in Marokko, emigreerde op 7 jarige leeftijd in het kader van gezinshereniging met zijn moeder, broers en zus naar Nederland . Hij studeerde Bouwkunde aan de Haagse Hogeschool/TH Rijswijk en is eigenaar van ‘MEH vastgoed advies en beheer’. Naast bouwkundige is hij vader van twee kinderen en woont in Berkel en Rodenrijs.