Gelijk erfrecht vrouwen blijft heet hangijzer in Marokko

Fatima Ait Ouassi, lid van de ’20 Februari-beweging’ die strijdt voor gelijke rechten, zegt dat “gelijk delen van een erfenis tussen mannen en vrouwen nu een noodzakelijkheid is”. De 20 Februari-beweging ontstond in 2011 tijdens de Arabische Lente. De beweging voerde succesvol campagne voor een nieuwe grondwet, die in juli van dat jaar in een referendum werd goedgekeurd. De nieuwe grondwet bepaalt dat mannen en vrouwen gelijke rechten moeten krijgen.

Het islamistische kabinet dat na verkiezingen in november 2011 aan de macht kwam, telt echter slechts twee vrouwen. Na een herschikking in oktober 2013 werden er zes vrouwen aangesteld onder 39 ministers.

Onbillijk
Marokko is nog ver verwijderd van gendergelijkheid in de politiek, maar niets staat de regering in de weg om de grondwet te volgen als het gaat om erfrecht, zegt Ait Ouassi. “We leven niet meer in de oude Arabische samenleving waarin de islam ontstond en waar vrouwen onder toezicht van mannen leefden. Vrouwen werken tegenwoordig en dragen volledig bij aan de inkomsten van het gezin, net als mannen. Het is onbegrijpelijk dat er onbillijke wetten worden toegepast als het gaat om de verdeling van de erfenis.”

Volgens Driss Lachgar, algemeen secretaris van de Socialistische Unie van Volkskrachten (USFP), is in steden 19,3 procent van de Marokkaanse vrouwen, en in dorpen 12,3 procent, de belangrijkste kostwinner voor het gezin.

Strikte toepassing van de islamitische wetgeving zou betekenen dat vrouwen maar de helft krijgen van wat een man erft als een van de ouders overlijdt. Als een echtgenoot overlijdt, heeft de vrouw slechts recht op een achtste van de erfenis “terwijl vrouwen zelfs meer werken dan de mannen”, zeg Samir El Harrouf, lid van de Verenigde Socialistische Partij (PSU).

Doodsbedreigingen
Extremisten zijn zo fel tegen gelijke rechten, dat ze dreigen voorstanders van wetswijziging te vermoorden. In februari werd de islamist sjeik Abou Naim veroordeeld tot een een maand voorwaardelijke gevangenisstraf en een boete van vijftig euro voor een fatwa waarin hij opriep Driss Lachgar en andere linkse activisten te vermoorden.

Abou Naim deed zijn uitspraken in een video die hij op YouTube plaatste. In die video noemde hij de vrouwelijke leden van de Socialistische Partij “hoeren” en de modernistische schrijver Ahmed Assid een “varken.”

Religieuze conservatieven zien het oude erfrecht als een letterlijke toepassing van de “goddelijke wet” die is vastgelegd in de heilige islamitische geschriften. De religieuze teksten kunnen echter ook anders worden opgevat, zegt El Harrouf. “Ik heb de islamitische jurisprudentie bestudeerd en op grond daarvan kan ik zeggen dat het hier eenvoudig gaat om een foute interpretatie van de tekst.”

Hij stelt dat de koran alleen het minimale deel voorschrijft dat vrouwen moeten ontvangen. Niets in de koran wijst erop dat vrouwen niet meer dan dat minimale deel mogen ontvangen. Nieuwe studies op het gebied van jurisprudentie laten volgens El Harrouf zien dat het noodzakelijk is “in de religieuze teksten onderscheid te maken tussen wat bestendig is en wat verandert”.

“Bestendig zijn zaken van geloof en aanbidding. Andere verplichtingen kunnen veranderen op grond van de sociale en historische context, en afhangen van de specifieke omstandigheden in verschillende samenlevingen en hun historische ontwikkelingsfase.”

Polygamie

Marokko ratificeerde het Verdrag inzake de Eliminatie van Vrouwendiscriminatie in 1993. In 2005 werd een nieuw familiereglement aangenomen, gericht op gelijkheid. In dat reglement is polygamie verboden, behalve als het wordt goedgekeurd door een bevoegde rechtbank. Ook is voor polygamie de goedkeuring nodig van de eerste vrouw.

Deze wet wordt echter omzeild door te trouwen zonder officiële papieren. Als de nieuwe vrouw zwanger is, is de rechtbank verplicht een huwelijk goed te keuren, omdat de burgerrechten van het kind dan meespelen. Modernisten willen daarom dat polygamie op elke manier verboden wordt per wet.

De islamisten die nu de regering leiden en destijds in de oppositie zaten, waren tegen de wet en noemden die een “aansporing tot prostitutie”. In het huidige debat zijn de islamisten verdeeld. De Partij voor Gerechtigheid en Ontwikkeling (PJD), die de regering leidt, noemt de oproepen tot gelijkheid “buitenlandse druk om de identiteit van het land te veranderen”. Aan de andere kant zei Mostafa El Moutassim, leider van de islamitische partij Alternatieve Beschaving, op zijn Facebookpagina open te staan voor een discussie over revisie van de erfrechtwetgeving.

Halal-wijn populair op landbouwbeurs

Van 24 april tot 3 mei was de Marokkaanse stad Meknes het toneel voor de landbouwbeurs SIAM 2014. Tijdens de opening werden de bezoekers verrast met alcoholvrije wijn ofwel halal-wijn en dit bleek een schot in de roos. De importeur van deze wijn heeft alle 70 flessen open getrokken en aan het publiek laten proeven. Ondanks dat Islamitische experts twijfelen aan de veiligheid van de producten is het drankje bij vrouwen uit Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten enorm populair.

Volgens een exclusieve importeur van halal-wijn in Marokko zijn deze dranken een prima alternatief voor Marokkanen die graag alcoholische drankjes nuttigen. Halal-dranken wordt voornamelijk geproduceerd in Spanje en zouden alcoholvrij moeten zij maar de Arabischtalige krant Al Akhbar geeft aan dat de halal-wijn toch een laag alcoholgehalte kan bevatten.

Halal-wijn zal binnenkort op de Marokkaanse markt verkocht gaan worden.

‘Marokko verkiest Zaki boven Advocaat’

Niet Dick Advocaat, maar Badou Zaki wordt de nieuwe bondscoach van Marokko. Dat melden verschillende Marokkaanse media waaronder L’Economiste. De Marokkaanse voetbalbond geeft vrijdag om 18.00 uur Nederlandse tijd een persconferentie waarin de nieuwe bondscoach wordt gepresenteerd.

De 55-jarige Marokkaan stond naar verluidt samen met AZ-trainer Advocaat en de Italiaan Giovanni Trapattoni op een lijst met potentiële kandidaten. Zaki was van 2002 tot 2006 ook al bondscoach van Marokko. Het land wisten zich onder de vorige bondscoach Rachid Taoussi niet te plaatsen voor het WK in Brazilië komende zomer.

Weer bestorming enclave Melilla

Honderden Afrikanen hebben vandaag de Spaanse enclave Melilla in Marokko bestormd. Het lukte 140 van hen om met geweld binnen te komen en Spaans gebied te bereiken, zo liet de prefect van de enclave weten.

Het zou gaan om ongeveer 800 mensen die de enclave op twee plaatsen bestormden. Volgens de prefect gingen zij daarbij ongewoon gewelddadig tekeer tegen de Spaanse bewakers. Minstens drie bewakers raakten gewond.

De twee gebieden van Spanje in Marokko, behalve Melilla ook Ceuta, worden regelmatig bestormd door Afrikanen die via de enclaves Europa willen bereiken.

L’HOMO.

Asis Aynan

Twee jaar geleden stond ik tijdens de Canal Pride op de Turkse boot, vol schotels en vlaggen. Turkse homo’s had ik toen nog niet ontmoet maar als Marokkaanse homo mocht ik meevaren op de Turkse boot.

Veel van de jongens en meisjes waren vermomd met baarden, snorren en pruiken, maar toen we de Prinsengracht op voeren, gingen de remmen los: steeds meer kledingstukken gingen uit en dansten we op de muziek van Tarkan.

Waar is de Marokkaanse boot?
Toen ik op de Turkse boot stond met een euforisch gevoel, duizenden mensen aan de kant die feest vieren en de boten toejuichen, dacht ik: waar blijft de Marokkaanse boot? Die zou pas twee jaar later komen. Na de Caribische, de Hindoestaanse en de Turkse boot vaart tijdens de Canal Pride 2014 de Marokkaanse boot mee.

Participatie in Marokko
Omdat de participatie van Marokkaanse Nederlanders twee kanten opwerkt, besloten Chris en ik twee weken geleden naar Marokko te reizen. Tijdens onze reis was een delegatie uit Amsterdam in Marokko waaronder locoburgemeester Freek Ossel. De Nederlandse ambassadeur had verschillende mensen uitgenodigd, waaronder de Amsterdamse delegatie, twee LGBT bewegingen, een professor en ons om in gesprek te gaan over de situatie van homoseksuelen in Marokko. Aan het einde van deze bijeenkomst nodigde het Amsterdamse stadsbestuur de vertegenwoordigers van de LGBT-community uit om naar Amsterdam te komen tijdens de Canal Pride. Deze jongens en meisjes zullen voor velen een rolmodel zijn als zij meevaren in augustus.

Homosexualiteit geen westers fenomeen
Ik hoop dat men inziet dat homosexualiteit overal ter wereld is en dat het helemaal geen westers fenomeen is.
Stilzwijgend accepteren en of tolereren dat je zoon of dochter homo is, komt in Marokko veel voor, aangezien het een gemeenschapscultuur is waar men let op wat de buren zouden kunnen gaan denken. Zolang je dingen niet uitspreekt, bestaan ze niet. Sexualiteit: of je nou hetero of homo bent, daar heb je het niet over. Hand in hand lopen wordt helemaal niet geassocieerd met homosexualiteit, dit hoort bij de cultuur. Het is wel opvallend als een jongen en een meisje ongetrouwd hand in hand lopen. De vrijheid en spanning die gaan hand in hand.

Straight Pride
De gaypride is een vrolijke boel. Nu heeft een aantal hetero’s in Italië besloten om een Straight Pride te organiseren waarin ze opkomen voor de rechten van de hetero’s. Wat mij betreft nog een aanleiding voor een feestje!

Ilias Zian is een 25-jarige Museoloog en cultureel adviseur op het gebied van educatie, communicatie en diversiteit. Hij is organisator van de eerste Marokkaanse boot op de Gay Pride in Amsterdam.